فرآیند چیست؟
فرآیند، مجموعهای نظاممند و بههمپیوسته از فعالیتهاست که با دریافت ورودیهای مشخص، طی مراحل معین، به منظور دستیابی به یک هدف، خروجی مشخص و قابل ارزیابی ایجاد میکند.
در مدیریت دانشگاهی، فرآیندها چارچوبی برای نظمدهی، شفافسازی، استانداردسازی و بهبود جریان انجام امور فراهم میکنند.
فرآیند در حوزه هیأت علمی
بخش قابلتوجهی از فعالیتهای مرتبط با اعضای هیأت علمی ماهیت فرآیندی دارند؛ از جمله:
در رویکرد فرآیندمحور، فعالیتها بهصورت یک زنجیره منسجم از ورودی، مراحل انجام کار، مسئولیتها، کنترلها و خروجی طراحی و مدیریت میشوند.
ساختار فرآیند
هر فرآیند بهطور معمول شامل عناصر اصلی زیر است:
هدف → ورودی → فعالیتها → مسئولیتها → کنترلها → خروجی → شاخصهای ارزیابی → بهبود مستمر
این ساختار موجب میشود مسئولیتها شفاف، مراحل انجام کار مشخص، زمان و کیفیت خدمات قابل ارزیابی و نقاط قابل بهبود قابل شناسایی باشند.
مدیریت فرآیند
مدیریت فرآیند، رویکردی نظاممند برای شناسایی، طراحی، مستندسازی، اجرا، پایش، ارزیابی و بهبود مستمر فرآیندها است.
در دانشگاه، مدیریت فرآیندی با ایجاد هماهنگی میان واحدهای مختلف، از موازیکاری و ابهام در مسئولیتها جلوگیری کرده و زمینه ارائه خدمات شفاف، منسجم، اثربخش و پاسخگو را فراهم میسازد.
فرآیند و ساختار سازمانی
ساختار سازمانی مشخص میکند چه واحدها و مسئولیتهایی در دانشگاه وجود دارد؛ در حالی که فرآیند مشخص میکند کار چگونه میان این واحدها جریان پیدا میکند.
از این رو، هماهنگی میان ساختار سازمانی و ساختار فرآیندی، یکی از الزامات استقرار نظام مدیریت کارآمد در دانشگاه است.
رویکرد فرآیندمحور در دانشگاه
هدف از استقرار رویکرد فرآیندمحور، صرفاً تعریف مراحل اداری نیست؛ بلکه ایجاد یک نظام کاری شفاف، استاندارد، قابل اندازهگیری و قابل بهبود است که در نهایت به ارتقای کیفیت خدمات دانشگاه، افزایش بهرهوری و بهبود تجربه اعضای هیأت علمی و سایر ذینفعان منجر میشود.